Chuyển đổi số ở khu phố: Giải pháp để Tổ công nghệ số hoạt động hiệu quả ở phường Trung An

Chuyển đổi số ở khu phố: Muốn thành công phải bắt đầu từ con người

Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh chương trình chuyển đổi số quốc gia, việc triển khai mô hình “Tổ công nghệ số cộng đồng” tại các khu phố của phường Trung An là một chủ trương đúng đắn, thể hiện quyết tâm đưa công nghệ đến gần hơn với người dân.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy, dù tổ đã được thành lập với đầy đủ thành phần như trưởng, phó khu phố, trưởng ban công tác Mặt trận, Bí thư Đoàn Thanh niên, công an viên… nhưng hiệu quả hoạt động còn hạn chế. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở chỗ: nhiều thành viên chưa hiểu rõ công nghệ, chưa nắm được chuyển đổi số là gì và càng chưa biết bắt đầu từ đâu.

1. Nhận diện đúng thực trạng – “có tổ nhưng chưa có lực”

Việc thành lập tổ công nghệ số mang tính “đủ thành phần” nhưng lại thiếu yếu tố then chốt là năng lực công nghệ. Không ít thành viên trong tổ còn lúng túng với các thao tác cơ bản như sử dụng ứng dụng điện thoại, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không tiền mặt… Điều này dẫn đến một nghịch lý: người được giao nhiệm vụ hướng dẫn người dân lại chưa đủ khả năng để hướng dẫn.

Bên cạnh đó, một số nơi vẫn xem chuyển đổi số là nhiệm vụ mang tính phong trào, làm cho có, chưa gắn với lợi ích thiết thực của người dân. Chính vì vậy, hoạt động của tổ công nghệ số chưa tạo được sự lan tỏa và niềm tin trong cộng đồng.

2. Chuyển đổi số không phải là công nghệ – mà là thay đổi tư duy

Cần khẳng định rõ: chuyển đổi số không đơn thuần là sử dụng công nghệ, mà là quá trình thay đổi cách nghĩ, cách làm, cách phục vụ người dân dựa trên nền tảng số. Nếu không thay đổi tư duy, thì dù có trang bị công cụ hiện đại đến đâu cũng khó đạt hiệu quả.

Do đó, yếu tố quyết định thành công không nằm ở thiết bị hay phần mềm, mà nằm ở con người – cụ thể là nhận thức, kỹ năng và tinh thần học hỏi của từng thành viên trong tổ công nghệ số.

3. Giải pháp: Muốn làm được phải “biết – hiểu – làm được – lan tỏa được”

Để chuyển đổi số ở khu phố thực sự đi vào cuộc sống, cần triển khai đồng bộ các giải pháp sau:

Thứ nhất, đào tạo lại – học từ cái cơ bản nhất

Không thể yêu cầu một người hướng dẫn nếu chính họ chưa được hướng dẫn. Vì vậy, cần tổ chức các lớp tập huấn thiết thực, dễ hiểu, “cầm tay chỉ việc” cho các thành viên tổ công nghệ số. Nội dung không nên quá lý thuyết mà phải gắn với những kỹ năng cụ thể như:

• Sử dụng điện thoại thông minh hiệu quả
• Cài đặt và sử dụng các ứng dụng thiết yếu (VNeID, dịch vụ công, ngân hàng số…)
• Hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến

Đặc biệt, nên phát huy vai trò của lực lượng Đoàn Thanh niên – những người có lợi thế về công nghệ – để kèm cặp, hỗ trợ các thành viên lớn tuổi.

Thứ hai, chọn đúng người – giao đúng việc

Không nhất thiết tất cả thành viên trong tổ đều phải giỏi công nghệ, nhưng cần xác định rõ ai là “nòng cốt”. Có thể phân công:

• Người am hiểu công nghệ phụ trách hướng dẫn kỹ thuật
• Người có uy tín trong cộng đồng phụ trách tuyên truyền, vận động
• Người nắm địa bàn phụ trách triển khai đến từng hộ dân

Cách làm này giúp phát huy thế mạnh của từng người, tránh tình trạng “ai cũng có tên nhưng không ai làm việc hiệu quả”.

Thứ ba, làm từ việc nhỏ – thiết thực – dễ thấy kết quả

Chuyển đổi số không cần bắt đầu từ những việc lớn lao. Hãy bắt đầu từ những việc gần gũi với người dân như:

• Hướng dẫn thanh toán tiền điện, nước không dùng tiền mặt
• Đăng ký hồ sơ trực tuyến thay vì đi lại nhiều lần
• Sử dụng Zalo nhóm khu phố để thông báo nhanh chóng

Khi người dân thấy được lợi ích cụ thể, họ sẽ chủ động tham gia, từ đó tạo hiệu ứng lan tỏa.

Thứ tư, lấy người dân làm trung tâm

Mọi hoạt động chuyển đổi số phải hướng đến mục tiêu phục vụ người dân tốt hơn, nhanh hơn, tiện lợi hơn. Tổ công nghệ số không chỉ là “người triển khai” mà phải là “người đồng hành”, kiên nhẫn hướng dẫn từng bước, đặc biệt với người lớn tuổi.

Thứ năm, duy trì thường xuyên – không làm theo phong trào

Chuyển đổi số là quá trình lâu dài, không thể “một sớm một chiều”. Do đó, cần xây dựng kế hoạch hoạt động định kỳ cho tổ công nghệ số, có kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm thường xuyên. Đồng thời, biểu dương kịp thời những cá nhân, mô hình làm tốt để nhân rộng.

4. Kết luận

Thực tế tại các khu phố phường Trung An cho thấy: rào cản lớn nhất của chuyển đổi số không phải là thiếu công nghệ, mà là thiếu con người có năng lực và tư duy phù hợp. Vì vậy, muốn chuyển đổi số thành công, cần bắt đầu từ việc nâng cao nhận thức, đào tạo kỹ năng và khơi dậy tinh thần trách nhiệm của từng thành viên trong tổ công nghệ số.

Khi mỗi người trong tổ “biết – hiểu – làm được – lan tỏa được”, thì chuyển đổi số sẽ không còn là khẩu hiệu, mà sẽ trở thành một phần trong đời sống hằng ngày của người dân khu phố.